The Establishment of Filwoha/ Spa Service Enterprise
ስለ አዲስ አበባ ከተማ ምስረታ እና ስለ ፍልውሃ መገኛ እጅግ በርካታ የታሪክ መጻሕፍትና ሰነዶች ይኑሩ እንጂ፣ ከተለያዩ ጸሐፊዎች የሚገኙት መረጃዎች ሁሉ አስደናቂ ተመሳሳይነትና ወጥ የሆነ ስምምነት አላቸው። ይህ ወጥነት ሊኖር የቻለው ክስተቶቹ የተከናወኑት በአንጻራዊ ሁኔታ በቅርብ ጊዜ በመሆኑና እውነተኛው ታሪክ ሳይዛባና ሳይበረዝ በግልጽ ተመዝግቦ በመቆየቱ ነው። ይህም ተቋማችን የሚገኝበትን ታሪካዊ ስፍራ እውነተኛነትና ጥንታዊ የፈውስ ታሪክ ይበልጥ አስተማማኝ ያደርገዋል።
የተፈጥሮ ፍልውሃ ምንጭ
የታሪክ ማስረጃዎች እንደሚያመለክቱት፣ የጥንት ነገሥታት የነበሩትና ይበልጥ ደግሞ በቅርብ ጊዜ የነገሡት ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ አዲስ አበባንና አካባቢዋን በተደጋጋሚ ይጎበኙና ያርፉባት ነበር። ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ በፊንፊኔ (አዲስ አበባ) ቆይታ አድርገው እንደነበር፣ እዚያው እንደተጠመቁና ፈዋሹን የተፈጥሮ ፍልውሃ ለአገልግሎት ይጠቀሙበት እንደነበር የቅርብ ጊዜ የታሪክ ትውስታ ነው። ይህ የሚያሳየው ተቋማችን ለዘመናት የነገሥታት መተንፈሻና የፈውስ ማዕከል የነበረ ታሪካዊ መዳረሻ መሆኑን ነው።
ታሪክ
በተጨማሪም፣ ምንም እንኳን እንጦጦ ዛሬ የአምባ መልክ ያለውና የዋና ከተማችን አካል ተደርጎ ቢታወቅም፣ የታሪክ መዛግብት እንደሚያስረዱት የጥንት ገዥዎች (በተለይም ታላቁ አፄ ዘርዐ ያዕቆብ) በዚያው ከፍተኛ አምባ ላይ ምሽጎችን ሰርተው ሰፍረውበት ነበር። ይህም የሚያሳየው ከተራራው ግርጌ የሚገኘው የፍልውሃ ምንጫችንና አጠቃላይ አዲስ አበባ፣ ለብዙ መቶ ዓመታት የኢትዮጵያ ነገሥታት ታሪካዊ ማዕከል እና የሥልጣኔ መናኸሪያ ሆኖ የኖረ ስፍራ መሆኑን ነው።
ዋና እሴቶቻችን
የዳግማዊ አፄ ምኒልክ ሚኒስትር የነበሩት ጸሐፊ ትዕዛዝ ገብረ ሥላሴ፣ በዚህ ዝነኛ መጽሐፋቸው የአዲስ አበባን ምስረታ፣ የወቅቱን የመንግስት አስተዳደር እና የከተማዋን መጀመሪያ ዘመን በስፋትና በጥልቀት ተንትነዋል። ይህም የከተማችንን የቅርብ ታሪክ ለማወቅ ቁልፍ ሰነድ ነው።
ተፈጥሯዊ ጤንነት; ተፈጥሯዊ ፈውስ።
The Relocation of the Capital and the Foundation of the Modern filwuha / Spa Enterprise
- ይህ መረጃ የአዲስ አበባን ታሪክ፣ የንጉሣዊ ቤተሰብን ጣዕም እና የፍልውሃን ስፍራ ታሪካዊ ዋጋ በሚገባ የሚያሳይ ነው። አፄ ምኒልክ ዳግማዊ እና እቴጌ ጣይቱ ብጡል፣ የንጉሣዊ ቤተ መንግሥታቸውን ከአዲስ ዓለም ወደ እንጦጦ ካዘዋወሩ በኋላ፣ በአሁኑ ሰዓት አዲስ አበባ ተብላ በምትጠራው ፊንፊኔ አካባቢ በተደጋጋሚ ይጎበኙ እንደነበር በታሪክ የታወቀ ነው። በተለይም እቴጌ ጣይቱ በፊንፊኔ የሚገኘውን ተፈጥሯዊ የፈውስ ፍልውሃ በመጠቀም መታጠብን የተላመዱበትና የተወደደ ልማዳቸው አድርገውት የነበረ ሲሆን፣ ይህም ፍልውሃ በአገሪቱ ታሪክ ውስጥ የነበረውን ጥልቅ ቦታ የሚያሳይ ነው።Filwohaአፄ ምኒልክ ዳግማዊ እና እቴጌ ጣይቱ ብጡል፣ የንጉሣዊ ቤተ መንግሥታቸውን ከአዲስ ዓለም ወደ እንጦጦ ካዘዋወሩ በኋላ፣ በአሁኑ ሰዓት አዲስ አበባ ተብላ በምትጠራው ፊንፊኔ አካባቢ በተደጋጋሚ ይጎበኙ እንደነበር በታሪክ የታወቀ ነው። ከእንጦጦ ቀዝቃዛ አየር ይልቅ በዚህ ዝቅተኛና ሞቅ ባለ ስፍራ መሳባቸው፣ ከየአውራጃው ጉብኝት ከተመለሱ በኋላ ከንጉሥ ምኒልክ ቃል ኪዳን እንዲገቡ አድርጓቸዋል። በዚህም ምክንያት፣ ዋና ከተማዋን ከእንጦጦ ወደ ፊንፊኔ (አዲስ አበባ/ሸገር) በቋሚነት ለማዘዋወር ታሪካዊ ውሳኔ ላይ ተደርሷል።
ከንጉሣዊው ፍልሰት በኋላ፣ እቴጌ ጣይቱ እና አፄ ምኒልክ እንዲሁም የካቲኑ አባላት ወደ ፍልውሃ በሚመጡበት ጊዜ ማረፊያ ከነበሩባቸው ድንኳኖች ዙሪያ መሬት ለሕዝብ እንዲከፋፈል ተወሰነ። ይህ ውሳኔ እንደ መነሻ በመሆን፣ በሥርዓት የተደራጀ የከተማ ፕላን ተነድፎ ቤቶችና ጎጆዎች መገንባት ጀመሩ። ምንም እንኳን በእንጦጦ የነበረው የቤተክርስቲያን ግንባታ ሳይቋረጥ ቢቀጥልም፣ በአዲሱ የፊንፊኔ ስፍራ የተለያዩ የልማት ዕቅዶች ተነድፈው ተግባራዊ በመደረጋቸው አዲስ አበባ በአጭር ጊዜ ውስጥ እያበበች መጣች።
በወቅቱ ከተደረጉት ታሪካዊ ውሳኔዎች አንዱ፣ ፍልውሃን ከንጉሣዊ ቤተሰብ እና መኳንንት ባለፈ ለጠቅላላው ሕዝብ ክፍት ማድረግ ነበር። ለዚህም እንዲመች፣ በወቅቱ የነበረውን ዘመናዊ ደረጃ የጠበቁ የተሻሻሉ የመታጠቢያ ፋሲሊቲዎች እንዲገነቡ ተደረገ። ይህ ውሳኔ በመላው ኢትዮጵያ የሚገኙ ዜጎች ከተለያዩ የሩቅ አውራጃዎች ረጅም ጉዞ በማድረግ ወደ አዲስ አበባ እንዲጎርፉ ምክንያት ሆነ። በፍልውሃ ለመጠመቅ እና የቅዱስ ውሃ ፈውስን ለመፈለግ የሚመጣውን ሕዝብ ቁጥር ለመስተናገድ፣ በአካባቢው የነበሩ ነዋሪዎች ቤቶችን እና አስፈላጊ መሰረታዊ አገልግሎቶችን መገንባት ጀመሩ፤ ይህም የአዲስ አበባን ፈጣን የከተማ ዕድገት አቀጣጠለ።
የጂኦሎጂካል አውድ እና የዘመናዊ ተቋም ግንባታ
ይህ ታሪካዊ የተፈጥሮ ፍልውኃ ከአዲስ አበባ ከተማ አመሰራረት ጋር በጥብቅ የተቆራኘ ነው። በ19ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ፣ እቴጌ ጣይቱ ብጡል (የአፄ ምኒልክ II ባለቤት) በዚህ ፍልውኃ የመፈወስና የማዕድን ይዘት እጅግ በመሳባቸው በአቅራቢያው የመኖሪያ ቤት ሰሩ። ይህም በመጨረሻ የንጉሣዊው ቤተ መንግሥት ከቀዝቃዛው የእንጦጦ ተራራ ወደ ታች እንዲወርድና በ1887 ዓ.ም (እ.ኤ.አ) ዋና ከተማዋ እንድትቆረቆር ምክንያት ሆኗል፤ እቴጌ ጣይቱም ለከተማዋ "አዲስ አበባ" የሚል ውብ ስም ሰጧት። ዛሬም ቢሆን የፍልውኃ አገልግሎት ድርጅት በዋና ከተማዋ እምብርት ውስጥ የሚገኝ ተወዳጅ የሕዝብ መታጠቢያና ስፓ ሆኖ ያገለግላል። የአካባቢው ነዋሪዎችና ጎብኝዎች አሁንም ድረስ ለሰውነት መዝናናትና ለተፈጥሮ ጤና ፈውስ ሲሉ በማዕድን የበለፀገውን ሞቅ ያለ የፍልውኃ ውሃ ለመጠቀም ወደዚያ ያመራሉ።Filwohaየፍልውሃ ልዩ ተፈጥሯዊ ስጦታ
Spa Service Enterprise
ፍልውሃ አገልግሎት
በብሔራዊ ቤተ-መንግሥት አቅራቢያ, አዲስ አበባ
የስራ ሰዓት፦ከሰኞ እስከ እሁድ -ከጠዋቱ 12:00 ሰዓት እስከ ማታ4:00 ሰዓት