ስለ አዲስ አበባ ከተማ አመሠረታት የተለያዩ ትረካዎች ቢኖሩም፣ በተለያዩ ጸሐፍት የቀረቡት ዘገባዎች እርስ በርሳቸው የሚጣጣሙና የሚደጋገፉ ናቸው። ይህም የሆነው ክስተቱ የተከናወነበት ዘመን በአንጻራዊነት የቅርብ ጊዜ በመሆኑ እውነተኛው ታሪክ እንዳይዛባ አድርጎታል። ታሪካዊ ማስረጃዎች እንደሚያመለክቱት፣ የቅርብ ጊዜው ንጉሥ ሣህለ ሥላሴን ጨምሮ ጥንታውያን ነገሥታት በአዲስ አበባና በአካባቢዋ በተደጋጋሚ ጊዜ ያርፉ ነበር። ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ በፊንፊኔ ይቆዩ እንደነበር፣ እዚያም ይጠመቁና በፍልውሃው ይመገቡ (ይጠቀሙ) እንደነበረ የቅርብ ጊዜ ታሪክ ትዝታ ነው። እንጦጦ ከአሁኗ መዲናችን አጠገብ የሚገኝና በአሁኑ ወቅት የከተማዋ አካል እንደሆነ ቢታወቅም፣ እንደ አፄ ዘርዓ ያዕቆብ ያሉ ነገሥታትም በዚህ ኮረብታ ላይ ምሽግ ሠርተው እንደሰፈሩ ታሪካዊ ምንጮች ይጠቁማሉ። ስለ አዲስ አበባ አመሠረታት የዳግማዊ አፄ ምኒልክ ጸሐፌ ትእዛዝ ገብረ ሥላሴ ‘ታሪከ ዘመን ዘዳግማዊ ምኒልክ’ (አጼ ምኒልክ) በተባለው መጽሐፋቸው ላይ ስለ ከተማዋ መቆርቆርና ስለ ዘመኑ አስተዳደር በሰፊው ተንትነዋል። በተመሳሳይ መልኩ፣ ታጀበ በየነ ከዓመታት በፊት ባሳተሙት ‘አዲስ አበባ ትናገር’ በተሰኘው መጽሐፋቸው ይህንን ታሪክ በዝርዝር አቅርበውታል። በእነዚህና በሌሎች ታሪካዊ ምንጮች መሠረት፣ አዲስ አበባ የተቆረቆረችው ኅዳር 17 ቀን 1878 ዓ.ም. (ኖቬምበር 27 ቀን 1885 እ.ኤ.አ.) ነበር።